غلامرضا خاتمي در گفت‌وگو با خبرنگار بهداشت و درمان باشگاه خبري فارس «توانا» با بيان اينكه دل‌درد يكي از بيماري‌هاي شايع در كودكان است، اظهار داشت: ميزان شيوع دل درد كودكان دختر و پسر به يك اندازه است.

وي گفت: طحال، معده، روده، آپانديس، مثانه، كليه، كبد و كيسه صفرا جزء احشا شكم‌ است؛ در صورتي كه هر يك از اين اعضا دچار مشكلي شوند، خود را به صورت دل‌درد نشان مي‌دهند.

*بررسي دلايل دل درد در كودكان

وي درباره دلايل دل‌درد در كودكان گفت: دل درد در كودكان 100 علت دارد، در بعضي از موارد دل‌درد منشاء خارجي دارد، گاهي دل درد كودك به دليل مشكلي است كه در مغز او به وجود آمده است؛ اين مسئله با استفراغ و درد پهلو همراه است؛ اين دل‌درد نشانه‌اي از دل‌درد رفلاكسي است.

رئيس انجمن گوارش و كبد كودكان ايران افزود: دل درد رفلاكسي منشاء خارجي شكمي دارد و به همين دليل كودك احساس دل‌درد مي‌كند.

خاتمي اختلال در جذب مواد چربي و كربوهيدرات را از ديگر عوامل دل‌درد در كودكان دانست و اظهار داشت: زماني كه كودك دچار "انواژيناسيون " شود (ديده شدن خون در مدفوع)، اين مسئله خود را به صورت دل‌درد ظاهر مي‌كند؛ اختلال در جذب مواد جربي و كربوهيدرات بايد پيگيري شود.

وي ادامه داد: پيچ خوردگي روده يكي ديگر از عوامل ايجاد دل‌درد در كودكان به شمار مي‌رود، اين در حالي است كه دل‌درد كودك با اسهال همراه است كه به آن "اسهال عفوني " مي‌گويند.

*انگل‌ها در بروز دل درد در كودكان نقش دارند

خاتمي ادامه داد: اگر دل‌درد كودك همراه با دفع مدفوع چرب بود اين مسئله به دليل اختلال در جذب مواد چربي است همچنين اگر دل‌درد خود را به صورت مدفوع آبكي و پر سر و صدا نشان داد، اين نوع از دل‌درد به دليل اختلال در جذب مواد كربوهيدرات است.

استاد دانشگاه علوم پزشكي تهران انجام جراحي را يكي ديگر از علت‌هاي دل‌درد در كودكان بيان كرد و اظهار داشت: كودكي كه تحت عمل جراحي قرار گرفته، ممكن است پس از مدتي دچار دل‌درد شود، در بررسي‌هايي كه انجام مي‌شود علت اين نوع از دل‌درد مربوط به چسبندگي‌هاست كه در ناحيه عمل شده به وجود آمده است.

وي در خصوص اينكه انگل‌ها مي‌توانند موجب بروز دل‌درد در كودكان شوند، بيان داشت: انگل‌ها يكي ديگر از عوامل ايجاد دل‌درد در كودكان به شمار مي‌رود، اين در حالي است كه با انجام آزمايش‌ مدفوع، انگل و نوع آن تشخيص داده مي‌شود و متناسب با آن داروهاي ضد انگل براي كودك تجويز مي‌شود؛ بايد به اين نكته توجه داشت كه استفاده زياد از داروهاي ضدانگل براي كودك ضرر دارد.

*يبوست از عوامل ابتلاء كودكان به دل‌درد

وي گفت: در بعضي از موارد دل‌درد كودكان به دليل ضرباتي است كه به شكم وارد مي‌شود، به طور مثال زماني كه كودك در حال دوچرخه‌سواري است بر زمين بيفتد و دسته آن به شكم برخورد كند موجب بروز درد شكم شود.

رئيس انجمن گوارش و كبد كودكان ايران در خصوص اينكه يبوست مي‌تواند موجب بروز دل‌درد در كودكان شود، افزود: يكي ديگر از علل دل‌درد در كودكان مربوط به بيماري يبوست است، اين بيماري به دليل عدم دفع مدفوع و انباشته شدن آن در روده‌هاست كه موجب دل‌درد در كودكان مي‌شود ضمن اينكه يبوست بي‌اشتهايي، تغيير خلق و خوي و حتي منزوي شدن كودك را به وجود مي‌آورد.

خاتمي آپانديس را يكي ديگر از علل دل‌درد در كودكان دانست و گفت: اگر دل‌درد كودك همراه با تب و استفراغ همراه باشد، نشانه‌اي از آپانديس است، در حقيقت اين نوع از دل‌درد مربوط به اين بيماري است كه در كودكان بالاي 4 سال بيشتر ديده مي‌شود؛ در اين مواقع با جراح مشورت صورت مي‌گيرد و اگر تشخيص درست باشد، كودك تحت عمل جراحي قرار خواهد گرفت.

اين فوق تخصص گوارش كودكان پيچ‌خوردن روده‌هاي را مهم‌ترين علت دل‌درد در كودكان زير يك سال بيان كرد و اظهار داشت: در اين وضعيت روده كوچك در روده بزرگ گير مي‌كند تا جايي كه كودك از درد آن فرياد مي‌كشد.

*دل‌درد كودكان در فصل تابستان بيشتر مي‌شود

استاد دانشگاه علوم‌پزشكي تهران استفاده از بعضي داروها و مواد غذايي نامناسب را يكي ديگر از علل دل‌درد در كودكان بيان كرد و گفت: كودكان در فصل تابستان بيشتر به دل‌درد مبتلا مي‌شوند، از آنجايي كه در اين فصل هوا گرم و تنوع ميوه‌ها زياد است زياده‌روي در خوردن بعضي از ميوه‌ها نظير گيلاس، زردآلو، گوجه‌سبز و توت موجب بروز دل‌درد در كودكان مي‌شود، اين در حالي است كه اگر ميوه‌ها به خوبي شسته نشود علاوه بر دل‌درد عفونت را به وجود مي‌آورد.

وي تأكيد كرد: در حال حاضر خوردن تنقلاتي نظير چيپس، پفك، نوشابه و غذاهاي فست‌فود از مهم‌ترين عوامل تشديد بيماري دل‌درد در كودكان به شمار مي‌رود.

خاتمي پرخوري را از ديگر علل دل‌درد در كودكان بيان كرد و افزود: در اين وضعيت كودك به قدري مي‌خورد كه تحمل خود را از دست داده و موجب استفراغ در او مي‌شود، البته در اين شرايط استفراغ براي كودك مفيد است چرا كه با اين كار محتويات داخل معده به بيرون از دهان خارج مي‌شود.

* آلودگي‌ها در بروز دل درد موثر است

رئيس انجمن كبد و گوارش كودكان در پاسخ به اين پرسش مبني بر اينكه آلودگي‌ها مي‌تواند موجب بروز دل‌درد در كودك شود، گفت: عدم رعايت بهداشت فردي و محيط، غذا خوردن با دست آلوده، خوردن ميوه‌ و سبزيجات آلوده نيز از جمله مواردي است كه موجب بروز دل‌درد در كودكان و بزرگسالان مي‌شود.

استاد دانشگاه علوم‌پزشكي تهران گفت: يكي ديگر از علل دل‌درد در كودكان مربوط به كليه و سنگ كيسه صفرا است، دل‌درد ناشي از اين عارضه‌ها بيشترين مراجعه كننده به اورژانس‌ و مطب‌ها را به خود اختصاص داده است.

*علت دل‌درد در سنين مختلف متفاوت است

وي در خصوص سن ابتلا كودكان به دل‌درد اظهار داشت: براي رسيدن به نتيجه در خصوص علت دل‌درد سن كودك مهم است، به طور مثال كودكي كه در 4 سالگي دچار دل‌درد مي‌شود، علتش با كودكي در سن يك سالگي دل‌درد گرفته متفاوت است چرا كه علاوه بر دل‌درد مسايل ديگر مورد بحث قرار مي‌گيرد.

خاتمي به دل‌دردهاي دوران نوجواني اشاره كرد و بيان داشت: در بيشتر اوقات دل‌درد در نوجوانان همراه با خون در مدفوع است كه اين مسئله بيشتر به دليل "كوليك السروز " (زخم و التهاب روده بزرگ) است.

استاد دانشگاه علوم‌پزشكي تهران افزود: بيشترين علت دل‌درد در كودكان سنين 7 تا 8 سال كه با اسهال همراه است به دليل كوليك اولسروز (بيماري التهابي است كه بيشتر روده بزرگ را درگير مي‌كند) ضمن اينكه در اين سنين دل‌درد كودك همراه با تب، استفراغ و مدفوع خوني است.

وي اضافه كرد: بيشترين علت دل درد در دختران به دليل خونريزي ماهانه است كه اين مسئله علل خاص خود را دارد؛ دل‌درد نوجواني ريشه در دوران كودكي ندارد.

خاتمي در پاسخ به اين پرسش مبني بر اينكه چه نوع از دل‌درد را بايد در كودكان جدي گرفت ،اظهار كرد: بعضي از كودكان كه دل‌درد دارند به محض اينكه دست را بر روي شكم آنها مي‌گذاريم، فرياد مي‌كشند كه اين نوع از دل‌درد بايد جدي گرفته شود؛ در بعضي از اوقات زماني كه دست را بر روي شكم طفل مي‌گذاريم هيچ عكس‌العملي از خود نشان نمي‌دهد؛ اين دل‌درد جدي نيست.

*90 درصد دل‌درد در كودكان از نوع مزمن است

استاد دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي دل‌درد در كودكان را داراي دو نوع حاد و مزمن بيان كرد و اظهار داشت: در دل‌درد حاد كه به آن "ارگانيك " مي‌گويند، بيشتر نوزاداني را درگير خود مي‌كند كه معده آنها پس از به دنيا آمدن معده دچار پارگي است؛ اين مسئله بايد بلافاصله رفع شود و نوزاد تحت عمل جراحي قرار گيرد.

وي گفت: آپانديس و زخم معده كه همراه با دل درد است از نوع دل‌درد‌هاي حاد به شمار مي‌رود.

خاتمي در خصوص دل درد مزمن در كودكان افزود: از هر 100 كودكي كه دچار دل‌درد مي شوند، 90 كودك آن دل‌درد مزمن دارند؛ اين نوع از دل‌درد تا 6 ماه به طول مي‌انجامد ضمن اينكه در دل‌درد مزمن درد بيشتر اطراف ناف است.

رئيس انجمن گوارش و كبد كودكان ايران دل درد غيرعضوي را يكي ديگر از انواع دل درد در كودكان دانست و اظهار داشت: در بعضي از بررسي‌ها علت دل‌درد در كودك يافت‌ نمي‌شود، اين درحالي است كه با توجه به بررسي‌هايي كه از كبد، معده و روده كودك به عمل مي‌آيد هيچ مسئله‌اي كه بتوان تشخيص داد منشأ دل‌درد كجاست، به دست نمي‌آيد؛ به اين نوع از دل‌دردها، دل‌درد غيرعضوي مي‌گويند.

* دل‌درد غيرعضوي شايع ترين نوع دل‌درد در كودكان است

وي دل‌درد عضوي را يكي از شايع‌ترين دل‌درد‌ها در كودكان دانست و افزود: اين نوع از دل درد بيشتر اطراف ناف را درگير مي‌كند و ساعت معيني ندارد ضمن اينكه وقتي كودك به مدرسه مي‌رود تشديد مي‌يابد؛ استرس، مسافرت، تغذيه نامناسب از جمله عوامل تشديد‌كننده اين نوع از دل‌درد است.

خاتمي گفت: پس از درمان دل درد غيرعضوي كودك مي‌تواند به فعاليت خود ادامه دهد، البته اين نوع از دل‌درد تأثيري در تكامل و ادامه فعاليت كودك ندارد.

استاد دانشگاه علوم پزشكي تهران درد‌هاي شكمي را يكي ديگر از انواع دل‌درد در كودكان بيان كرد و اظهار داشت: كودكاني كه سنگ كيسه صفرا دارند، دل‌درد در آنها عود مي‌كند در اين وضعيت دل‌درد ناگهاني به سراغ كودك مي‌آيد و پس از مدتي آن را رها مي‌كند؛ اين دل‌دردها قابل درمان است و در بعضي از موارد بايد آنها را جدي بگيريم؛ توجه نكردن به اين نوع از دل‌درد براي كودك مشكل به وجود مي‌آورد.

وي با بيان اينكه د‌ل‌پيچه مي‌تواند ريشه در دل‌درد داشته باشد، افزود: دل‌پيچه همراه با اسهال است و دل‌درد فقط دليل بر دل‌پيچه نيست.

*سابقه و سن كودك در تشخيص علت دل درد

خاتمي درباره نحوه تشخيص علت‌ دل درد در كودكان اظهار داشت: سابقه و سن كودك براي تشخيص علت بيماري دل‌درد كمك كنده است همچنين براي رسيدن به تشخيص دقيق‌تر انجام سونوگرافي، راديو‌لوژي و آزمايش خون نيز انجام مي‌شود.

خاتمي درباره اينكه استفاده از عرق نعنا، آب جوش و نبات مي‌تواند تسكين‌دهنده دل‌درد در كودك باشد، خاطرنشان كرد: اگر با اين اقدامات دل‌درد كودك بهبود يافت به اين نتيجه مي‌رسيم كه دل‌درد مزمن بوده و اشكالي ندارد؛ اگر دل‌درد در كودك ادامه دار بود، حتماً بايد تحت نظر پزشك قرار بگيرد البته تمام دل‌دردها در كودكان قابل درمان است.